De nieuwe tragikomedie Mist speelt zich af in het leven – en vooral het hoofd – van variétéar­tist Willy Borel, een man die langzaam verdwijnt in de mist van dementie. We spraken de cast en maker over humor, herkenning en het bijzondere proces achter dit nieuwe toneelstuk.

 

Waar gaat Mist volgens jullie over?

Ydwer:
“Voor mij gaat Mist over de aftakeling van een mens én een artiest. Willy Borel verliest stukje bij beetje zijn autonomie. Dat is pijnlijk en ontroerend, maar ook verrassend grappig — juist omdat de werkelijkheid soms grilliger is dan je zou durven opschrijven.”

Danny:
“Ja, het gaat echt over die mistige wereld waar je in terechtkomt als dementie je leven binnendringt. Alles begint door elkaar te lopen, maar juist daardoor ontstaan er nieuwe verbindingen of rare, onverwachte momenten van humor. Die combinatie vond ik meteen sterk.”

Laus:
“Voor mij draait het om het gevecht tegen het verdwijnen van je eigen persoonlijkheid. Je probeert vast te houden aan wie je wás, maar langzaam glipt dat weg. Die angst, dat zoeken… dat is iets wat iedereen op een bepaalde manier herkent.”

Myrthe:
“En het gaat ook over de mensen óm iemand heen. Hoe het voelt als degene die je liefhebt steeds minder grip heeft. Dat maakt het herkenbaar voor heel veel bezoekers.”

 

Waarom maken jullie juist nu een voorstelling over dementie?

Danny:
“Bijna iedereen kent iemand die hiermee te maken heeft. Het is menselijk en kwetsbaar, maar het raakt ook aan grotere vragen: Hoe willen we zelf ouder worden? Wat betekent waardigheid? Mijn eigen oma was dementerend en pas nu begrijp ik beter wat mijn moeder toen voelde — dat neem ik mee in het spel.”

Laus:
“Dementie is echt een ziekte van deze tijd. Eén op de vijf mensen krijgt ermee te maken. Je kunt er haast niet meer omheen. In het begin van mijn carrière heb ik iemand gekend die dement werd, dat is me altijd bij gebleven. Dit is de eerste keer dat ik daar op artistiek vlak iets mee kan doen”

Myrthe:
“Voor mij is het heel persoonlijk. Mijn opa had Alzheimer. Sommige scènes lijken letterlijk op dingen die wij thuis hebben meegemaakt. Daardoor voelt het bijna vanzelfsprekend om onderdeel te zijn van dit verhaal.”

Ydwer:
“Bij mij komt het rechtstreeks van mijn oma’s. Wat zij doormaakten, wilde ik al jaren een keer theatraal vangen. Mist is daar een heel natuurlijke uitwerking van.”

 

Hoe is het om in een volledig nieuw geschreven stuk te spelen?

Laus:
“Heerlijk. Je hebt geen voorgangers, geen valkuilen uit recensies. Je mag alles zelf ontdekken.”

Danny:
“Het is echt een heldendaad om een nieuw stuk te schrijven. Je bouwt samen iets wat nog nooit bestaan heeft.”

Myrthe:
“Het stuk zit knap in elkaar. Heden en verleden lopen door elkaar op een manier die heel theatraal werkt.”

Ydwer:
“En dat is het leukste: samen zoeken, schuiven, vormen — totdat het klopt.”

 

Er zit veel humor in Mist. Wat valt er te lachen in een verhaal over dementie?

Ydwer:
“In tragiek zit altijd humor. Dat contrast maakt het juist aangrijpend. Soms wordt iemand een soort kind in een volwassen lichaam — dat kan heel absurd en komisch zijn, zonder dat je iemand uitlacht.”

Danny:
“En mensen met dementie kunnen zulke onverwachte afslagen nemen in gesprekken. Dat is tragisch, maar soms ook hilarisch omdat de logica compleet verdwijnt. Het echte leven is soms weirder dan theater.”

Laus:
“Precies. Je kunt nergens aan vasthouden — en dat geeft veel vrijheid. Verwarring, scherpte, adremme opmerkingen: het kan allemaal tegelijk gebeuren. Als acteur is dat een feest om mee te spelen.”

Myrthe:
“Maar het blijft altijd liefdevol. Je lacht nooit om de persoon, maar om wat het leven ineens met je dóet.”

 

Hoe is het om te spelen tegenover iemand die zo in de war is?

Myrthe:
“Bij Willy zie je hem helder beginnen en langzaam aftakelen. Dat proces voel je als tegenspeler echt. Het maakt het spel intens en soms ook heel ontroerend.”

Danny:
“Je moet voortdurend alert zijn. Laus kan ineens een heel andere kant opschieten — dat doet hij expres vanuit de rol — en je bent constant aan het schakelen.”

Ydwer:
“Je moet flexibel blijven. Je weet soms niet welke logica hij volgt, dus je beweegt als speler automatisch met hem mee. Dat maakt het levend.”

Laus (lachend):
“Mijn collega’s kijken me soms echt aan met: ‘Waar bén je nu?’ Maar dat is juist het lekkere van deze rol.”

 

Wat kunnen mensen verwachten als ze naar Mist komen?

Danny:
“Veel mensen denken dat we een zware avond gaan brengen, maar ze gaan ook echt lachen. En dan — pats — ineens worden ze geraakt.”

Ydwer:
“Herkenning. Een spiegel. Een lach en een traan, maar dan oprecht en zonder cliché.”

Myrthe:
“Een ontroerende, grappige en troostende voorstelling die laat voelen hoe het is om iemand langzaam kwijt te raken.”

Laus:
“Ik hoop dat het publiek een warme, liefdevolle reis ervaart naar iets onvermijdelijk tragisch. Een voorstelling die nog even blijft hangen.”

 

‘Mist’, met Laus Steenbeeke, Myrthe Burger, Danny Westerweel en Ydwer Bosma is donderdag 26 februari te zien in de Purmaryn. Bestel hier je tickets.